Skamieniałości to szczątki zwierząt i roślin lub ślady ich działalności zachowane w skałach. Skamieniałością może być zarówno wielki szkielet dinozaura, jak i malutki organizm widoczny pod mikroskopem. Większość skamieniałości to twarde części dawnych zwierząt i roślin, takie jak skorupy, kości, zęby czy drewno. Pierwotne substancje tworzące te części mogą być zachowane w niezmienionym składzie lub też zastąpione przez rozmaite minerały. Jaja, odciski stóp, łap, odnóży i nory zwierząt też mogą ulec fosylizacji (skamienieniu).

Skamieniałości dostarczają wielu cennych informacji o wyglądzie fauny i flory w minionych epokach, są źródłew wiedzy o środowisku i klimacie epok. Wiele grup skamieniałości jest podstawą datowań skał osadowych, a w konsekwencji podstawą podziału czasu geologicznego. Na podstawie różnowiekowych skamieniałości jednej grupy organizmów można też prześledzić jej rozwój i zmiany w czasie, toteż skamieniałości dostarczają także dowodów na ewolucję naturalną organizmów.

Jak tworzą się skamieniałości?

Proces przechodzenia żywego organizmu w skamieniałość, zwany fosylizacją , może trwać miliony lat. Zaraz po śmierci organizmu zaczyna się jego rozkład.
Muszle, kości i zęby zwierząt albo drewno roślin są bardziej trwałe niż części miękkie, lecz często są roznoszone przez zwierzęta, wiatr lub płynącą wodę.

Warunkiem powstania skamieniałości jest szybkie zagrzebanie szczątków (najczęściej w osadach przyniesionych przez wodę), zanim nie zostaną one całkowicie zniszczone. Niektóre skamieniałości po pewnym czasie rozpuszczają się, inne zmieniają chemicznie lub są deformowane przez wysoką temperaturę i ciśnienie. Niewiele ma szansę przetrwać, dlatego też są tak rzadkie i cenne.